Zmiany, które weszły w życie w sierpniu tego roku objęły swoim zasięgiem także przedsiębiorców. Wszystko to za sprawą nowelizacji Ustawy o Odnawialnych Źródłach Energii, która poszerzyła grono prosumentów o nowych odbiorców. Podstawowym celem wprowadzonych zmian jest zwiększenie udziału energii z OZE do 15% w końcowym zużyciu energii brutto do 2020 roku. Zmiany są więc podyktowane chęcią poprawy bezpieczeństwa energetycznego kraju. Co to oznacza dla samych przedsiębiorców i co na ten temat mówi definicja zawarta w ustawie?

Aktualna definicja prosumenta

Ustawa dołącza do grona prosumentów podmioty, które dotychczas nie mogły korzystać z przysługujących im korzyści z tytułu montażu systemów fotowoltaiki. Dotychczasowa wersja zawierała brzmienie, iż przez prosumenta rozumie się „odbiorcę końcowego dokonującego zakupu energii elektrycznej na podstawie umowy kompleksowej, wytwarzającego energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii w mikroinstalacji w celu jej zużycia na potrzeby własne, niezwiązane z wykonywaną działalnością gospodarczą regulowaną ustawą z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646, 1479, 1629, 1633 i 2212), zwaną dalej „ustawą – Prawo przedsiębiorców”.

Powyższa definicja została poszerzona o zapis, iż przez prosumenta energii odnawialnej rozumie się „odbiorcę końcowego wytwarzającego energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, który może magazynować lub sprzedawać tę energię elektryczną sprzedawcy zobowiązanemu lub innemu sprzedawcy, pod warunkiem, że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej regulowanej przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej”.

Definicja prosumenta w praktyce mikro, małych i średnich firm

Obowiązująca ustawa oznacza, że prosumentem mogą być mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa, wśród których produkcja energii nie jest wpisana w szeregi przeważającej działalności gospodarczej. Możliwy jest więc montaż fotowoltaiki do 50 kW, produkcja energii elektrycznej i przekazywanie jej do sieci przesyłowej. Ponadto firma może korzystać z korzystnego systemu opustów, rozliczania się z nadprodukcji energii w systemie, a więc i sprzedaży po średniej cenie na rynku hurtowym dla poprzedniego kwartału. Rozszerzenie definicji prosumenta pozwala na sprzedaż energii wybranemu (innemu niż obecny) sprzedawcy na zasadach ustalonych pomiędzy podmiotami.

Pakiet prosumencki objął także wyjaśnienie kwestii rozliczania energii elektrycznej wprowadzanej do sieci. Przyjęto następujący zapis: „rozliczeniu podlega energia elektryczna wprowadzona do sieci nie wcześniej niż na 365 dni przed dniem dokonania odczytu rozliczeniowego w bieżącym okresie rozliczeniowym. Jako datę wprowadzenia energii elektrycznej do sieci w danym okresie rozliczeniowym przyjmuje się datę odczytu rozliczeniowego, na podstawie którego określana jest ilość energii elektrycznej wprowadzonej w całym okresie rozliczeniowym, z zastrzeżeniem, że niewykorzystana energia elektryczna w danym okresie rozliczeniowym przechodzi na kolejne okresy rozliczeniowe, jednak nie dłużej niż na kolejne 12 miesięcy”

Na jakiej podstawie przedsiębiorstwa mogą być uznane jako mikro, małe lub średnie?

Jest to pytanie najczęściej wpisywane w wyszukiwarkach internetowych. Przyjęto założenie, że definicja ta wpisuje się w standardy wykorzystywane w przypadku określania wielkości podmiotów. W praktyce więc przy montażu fotowoltaiki w firmie i rozumieniu prosumenta zgodnie z obowiązującą ustawą o OZE należy przyjąć definicję sektora MŚP (mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa). Taką definicję określa szczegółowo polskie ustawodawstwo, w tym chociażby ustawa – Prawo przedsiębiorców. Zgodnie z nią pod uwagę bierze się liczbę pracowników, roczny obrót netto lub wartość aktywów bilansu na koniec ostatniego roku obrotowego. Poniżej prezentujemy szczegółowe omówienie firm w zależności od wielkości:

1. Mikroprzedsiębiorstwo to podmiot, który zatrudnia mniej niż 10 pracowników. Jego roczny obrót nie jest wyższy niż 2 mln euro lub całkowity bilans roczny firmy nie przekracza 2 mln euro.
2. Małe przedsiębiorstwo to podmiot, który zatrudnia mniej niż 50 pracowników. Jego roczny obrót nie przekracza 10 mln euro lub jego całkowity bilans roczny nie przekracza 10 mln euro.
3. Średnie przedsiębiorstwo to przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 250 pracowników. Jego roczny dochód nie jest wyższy niż 50 mln euro lub całkowity bilans roczny nie przekracza 43 mln euro.

Czy moja firma zalicza się do grona prosumentów?

Biorąc pod uwagę ustawę o OZE oraz definicję mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, możemy w prosty sposób wyjaśnić tą kwestię na przykładzie. Przyjmijmy, że w firmie „X” zatrudnionych jest 45 pracowników, jednak roczny obrót netto wynosi 60 mln euro. Pomimo, że liczba pracowników wskazuje, że mamy do czynienia z małym przedsiębiorstwem; osiągane obroty wskazują na zakwalifikowanie firmy jako średniego przedsiębiorstwa. W ten sam sposób postępujemy w innych przypadkach, kiedy różnice dotyczą wybranych parametrów, a my jako przedsiębiorcy nie jesteśmy pewni czy należymy do wybranej grupy. Zakwalifikowanie się do grupy zależy więc od spełnienia obu warunków równocześnie tj. liczba pracowników oraz osiągany obrót. Przekroczenie któregoś ze wskaźników powoduje automatyczne przesunięcie do wyższej kategorii. Podsumowując, w nowej definicji prosumenta do grona objętych nią podmiotów zaliczają się przedsiębiorstwa ze wszystkich trzech grup: mikro, małe i średnie firmy.

Obrót w przedsiębiorstwie oraz kurs euro niezbędne do ustalenia wielkości firmy

Chęć montażu fotowoltaiki w przedsiębiorstwie objętym definicją prosumenta należy poprzedzić ustaleniami. Chodzi o potwierdzenie czy nasza firma zalicza się do grona mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. W tym celu wykonujemy podstawowe wyliczenie obrotu ze sprzedaży towarów, produktów oraz operacji finansowych. Kwestii tych nie definiuje Prawo przedsiębiorców. W praktyce przyjmuje się więc, że obrót to nic innego jak wartość całkowita sprzedaży dóbr/usług w wybranym okresie. W tym wypadku roku obrotowym. A co w przypadku firm prowadzących działalność gospodarczą krócej niż rok? W takiej sytuacji wyliczenia dokonujemy na podstawie danych za ostatni okres rozliczeniowy, którymi dysponuje właściciel firmy. Jeżeli zaś chodzi o wyliczenie obrotu netto bądź sumy całkowitego bilansu rocznego to musimy skorzystać z zapisu określonego w Prawie przedsiębiorców. Zgodnie z jej zapisami obliczenie wyrażone w stawce euro ustalamy na podstawie średniego kursu prezentowanego przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień roku obrotowego, kiedy zachodzi konieczność ustalenia statusu przedsiębiorstwa.