Część inwestorów posiadających fotowoltaikę wskazuje niekiedy na brak opłacalności instalacji fotowoltaicznej. Czy jednak rzeczywiście możemy mówić o niskiej wydajności fotowoltaiki przy obecnie stosowanej technologii? Jako przykład podajemy przypadek inwestora z Mazowsza, który wskazał na nieopłacalność inwestycji. Według niego instalacja o mocy 5 kWp zupełnie się nie sprawdziła bo generuje zaledwie 1500 kWh energii elektrycznej rocznie. Skąd tak niski wynik i czy aby na pewno mamy do czynienia z niską wydajnością samych modułów PV?

Montaż paneli PV

W praktyce okazuje się, że wina leży po stronie firmy montującej fotowoltaikę lub samego właściciela instalacji, który nie dba w należyty sposób o instalację. W praktyce system paneli słonecznych o łącznej mocy 5 kWp powinien generować blisko 5 000 kWh energii elektrycznej. Skąd więc tak niski wynik inwestora, który zwrócił się do nas z prośbą o pomoc. Okazuje się, że moc całkowita fotowoltaiki zależy od bardzo wielu czynników. Wśród nich możemy wymienić między innymi: występowanie zacienień przez inne budynku, elementy budynku takie jak komin, antenę satelitarną do odbioru telewizji, czy wszelkiego rodzaju zabrudzenia. Jeśli nie dbamy o czystość instalacji fotowoltaicznej położonej na dachu to musimy liczyć się z poważnymi stratami w pozyskiwanej energii elektrycznej. Wszelkiego rodzaju odchody ptaków, brud oraz pył osadzający się na powierzchni modułów ma realny wpływ na ilość pozyskiwanej energii. Nieczystości tworzą swojego rodzaju powłokę, która zdecydowanie utrudnia promieniom słonecznym dostęp do energii.

Niesprawne, uszkodzone ogniwa fotowoltaiczne

Może być też tak, że w trakcie montażu uszkodzone zostały ogniwa fotowoltaiczne znajdujące się w module. Wtedy efektywność działania naszego systemu „zielonej energii” spada i to zdecydowanie. Szkody mogą powstać w trakcie wnoszenia na dach, montażu, transportu na miejsce, a także podczas przechowywania. Trzeba pamiętać, że część drobnych uszkodzeń nie będzie widoczna gołym okiem i do ich weryfikacji niezbędne będzie użycie kamery termowizyjnej. System fotowoltaiki tworzony jest w wyniku połączenia paneli słonecznych w jeden łańcuch (string). Następnie taka instalacja jest podpięta pod inwerter. Teraz przyjrzymy się ilości energii generowanej w przypadku sprawnej instalacji i tej z drobnymi uszkodzeniami.

Ile energii tracimy na niesprawnych ogniwach w modułach PV?

Przyjrzyjmy się standardowej sytuacji. Posiadamy panele słoneczne połączone w system podpięty pod inwerter. Nasza system składa się z dziesięciu modułów PV, w którym każdy z nich posiada po 250 W mocy. Przelicznik jest więc prosty: 10 modułów po 250 W na moduł daje nam 2 500 W, czyli 2,5 kW. Weźmiemy teraz pod uwagę sytuację, kiedy jeden z modułów uległ uszkodzeniu. Został on wyłączony z systemu, nie pracuje i nie generuje żadnej energii. W takim wypadku moc całej instalacji spadnie o 10%: 9 modułów po 250 W daje nam 2 250 W, czyli 2,25 kW. Widzimy więc wyraźnie znaczny spadek mocy z 250 W do 225 W. Wystarczy pomyśleć z jak dużymi stratami będziemy mieli do czynienia w przypadku zacienienia części modułów. Sprawdźmy pewien przykład. Moduł fotowoltaiczny znajdujący się w szeregu zostały częściowo zacieniony. Wówczas moduł będzie działał, jednak z niepełną wydajnością.

Jeżeli więc mamy do czynienia z taką sytuacją to miejmy na uwadze, że pozostałe moduły dostosują swoje działanie do najsłabszego ogniwa w stringu. Załóżmy, że jest to spadek z 250 W do 200 W. W takim wypadku wszystkie moduły będą pracowały z obniżoną skutecznością na poziomie 200 W. Cała instalacja zamiast początkowej mocy, dostarczy nam znacznie mniej energii. Przyjmijmy pierwotną wartość 2 500 W i zestawmy ją z ograniczonym wytwarzaniem energii przez zacienienia: 10 modułów po 200 W daje nam wynik 2 000 W, czyli 2 kW.

Inny przykład utraty energii z paneli słonecznych

Przyjmijmy jeszcze jedną sytuację, obniżenie mocy jednego tylko modułu do 130 W. Zamiast początkowej wartości 250 W, uzyskamy zaledwie 130 W i to dla każdego modułu. Pamiętajmy, że łańcuch dostosuje moc pozostałych modułów do pracy tego najsłabszego. Wówczas przelicznik wygląda następująco: 10 modułów po 130 W każdy daje nam 1 300 W, czyli 1,3 kW. Podsumowując sprawne działanie fotowoltaiki w domu, firmie, czy gospodarstwie rolnym jest uzależniona przede wszystkim od regularnej kontroli modułów. Jeżeli nasza instalacja PV jest w pełni sprawna to problem obniżonej mocy może wynikać w czystości poszczególnych modułów. Produkcję energii ograniczą zarówno zacienienia w postaci dodatkowych elementów na dachu, czy też wysokich drzew w pobliżu, jak i zabrudzenia wynikające z normalnego użytkowania instalacji. Jeśli jednak nie potrafimy sami wykluczyć przyczyny zbyt niskich wyników produkcji energii elektrycznej to najlepiej jest skorzystać z fachowej pomocy monterów odpowiedzialnych za serwis. Sprawdź również: ubezpieczenie fotowoltaiki.